จัดตั้งอย่างเป็นทางการในชื่อ "คณะวิชามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์" ตามพระราชบัญญัติวิทยาลัยครู พ.ศ. 2518

วิทยาลัยครูหมู่บ้านจอมบึงได้จัดแบ่งส่วนราชการภายใน โดยแบ่งคณะวิชามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ออกเป็น 12 ภาควิชา ตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการ (ลงวันที่ 23 พฤศจิกายน 2519) ได้แก่:

มีการแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติวิทยาลัยครูฉบับที่ 2 ประกอบกับมีประกาศกระทรวงศึกษาธิการ ลงวันที่ 12 มีนาคม 2530 ให้แบ่งคณะวิชาออกเป็น 4 คณะวิชา โดยเพิ่มคณะวิชาวิทยาการจัดการขึ้นมา

ในช่วงนี้ผู้บริหารสูงสุดของคณะวิชาคือ "หัวหน้าคณะวิชา" โดยมี รองศาสตราจารย์ชัชวาล ศรีจันทรโคตร ดำรงตำแหน่งหัวหน้าคณะวิชาคนแรก

เมื่อวันที่ 19 มกราคม พ.ศ. 2538 วิทยาลัยครูหมู่บ้านจอมบึงได้เปลี่ยนเป็น "สถาบันราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง" ตามพระราชบัญญัติสถาบันราชภัฏ พ.ศ. 2538 ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างที่สำคัญ:

• ยกสถานะจากวิทยาลัยครูเป็นสถาบันราชภัฏ
• เปลี่ยนตำแหน่งผู้บริหารสูงสุดของสถาบันจากอธิการเป็น "อธิการบดี"
• เปลี่ยนคำว่า "คณะวิชา" เป็น "คณะ" (เกิดเป็น คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์)
• เปลี่ยนตำแหน่งผู้บริหารคณะจากหัวหน้าคณะเป็น "คณบดี"
• ส่งผลให้สถาบันฯ สามารถจัดการเรียนการสอนได้สูงสุดถึง ระดับปริญญาเอก

ในช่วงปลายปีการศึกษา 2541 สถาบันฯ ได้ยกเลิกระบบภาควิชา และเปลี่ยนมาบริหารงานวิชาการในรูปของ "โปรแกรมวิชา" โดยมีสำนักงานเลขานุการคณะเป็นหน่วยงานสนับสนุน

ต่อมาในปีการศึกษา 2542 คณะได้เริ่มริเริ่มระบบมาตรฐานเพื่อ การประกันคุณภาพการศึกษา โดยร่วมกันกำหนดวิสัยทัศน์ ปรัชญา พันธกิจ และกลยุทธ์ในการดำเนินงานร่วมกัน และมีการปรับปรุงทบทวนเป็นประจำทุกปี

เมื่อวันที่ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2547 ได้ยกสถานะเป็น "มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง" ตาม พรบ.มหาวิทยาลัยราชภัฏ พ.ศ. 2547 มีการจัดแบ่งส่วนราชการภายในออกเป็น 9 หน่วยงานหลัก ประกอบด้วย:

การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ทำให้คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มีสถานภาพสูงขึ้น (เทียบเท่ากองในระบบราชการ) มีความคล่องตัวและเป็นอิสระในการดำเนินภารกิจหลักของสถาบันอุดมศึกษาทั้ง 4 ด้านอย่างสมบูรณ์: